image

امر به معروف و نهی از منکر

جمعه ۱۳ خرداد ۱۴۰۱ 0 0 کلام حق پیام

بسم الله الرحمن الرحیم

امر به معروف و نهی از منکر، ضامن بقا و دوام اسلام است؛ یعنی اگر این واجب نباشد و بدان عمل نشود، آن روح صحیح اسلامی در جامعه باقی نخواهند ماند و از بین خواهد رفت، و به تعبیر دیگر، روح انقلابیِ اسلام، زایل خواهد شد.
اگر بخواهیم ضمانتِ امر به معروف و نهی از منکر را توضیح دهیم، باید به تفصیل دربارۀ اصول و مبادی اسلامی و نیز چیستی و چگونگی مجموعۀ اسلام سخن بگوییم؛ لیکن به اختصار باید گفت جایگاه امر به معروف و نهی از منکر در مثَل به کاروانی می ماند که به طرفِ مقصدی در حرکت است که از راهی پُرپیچ و خَم و دشوار و پُر از مزاحم و دشمن عبور می کند و از اطراف این جادّه، راه های فرعی فراوانی باز شده است که احیاناً با راه اصلی اشتباه می شود. این کاروان به رهبری یک یا چند نفر حرکت می کند و میرود تا به هدف برسد.
اگر در حین حرکت، دستوری بیاید که هر یک از شما افراد کاروان باید مراقبخودتان باشید که خاری دامن شما را نگیرد یا حیوانی حمله نکند یا به اشتباه از جادّه خارج نشوید، چون احتمال دارد همۀ افراد غافله یا بسیاری از آنها منحرف شوند، شما به مراقبت از خودتان اکتفا نمی کنید، بلکه وظیفه دارید که مراقب دیگر افراد کاروان نیز باشید.
اگر کسی در جادّۀ فرعی پاگذاشت و بیراهه رفت، هر یک وظیفه دارند که خود را به او برسانند و دست او را بگیرند و با زبان یا زور او را به راه اصلی برگردانند؛ اگر دیدی گرگی حمله کرد، باید دفاع کنی؛ اگر فردی خسته شد، باید او را کمک کنی؛ یا اگر فردی برای استراحت نشست، نباید او را تنها بگذاری، باید به او روح پایداری بدَمی و قوّت بدهی.
اما اگر گروهی از راه منحرف شدند یا به جمعی از آنان حمله شد، آیا تکلیف برداشته می شود؟ نه، بلکه باید بروی و آنها را راهنمایی و کمک کنی. اگر دیدی از راه منحرف می شوند باید حرکت کنی و بگویی که حرکتشان اشتباه است؛ نه اینکه بگویی نعدادشان زیاد است، به من مربوط نیست. واقع امر این است که اگر زیاد بودند باید بیشتر حرص بخوری و اگر به جایِ یک عدّه از کاروان، اغلب کاروان اشتباه رفتند، باز حق نداری بگویی من تنها مانده ام، پس دنبال آنها میروم. باید سعی کنی به هر قیمتی شده آنها را برگردانی و اگر رفتند مجوّز این نیست که تو هم بروی.

طبق سیاقِ آیه (وَٱلْمُؤْمِنُونَ وَٱلْمُؤْمِنَٰتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَآءُ بَعْضٍۢ ۚ يَأْمُرُونَ بِٱلْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ ٱلْمُنكَرِ) و استنباط آشنایان به زبان عربی، این معنا فهمیده می شود که امکان ندارد مرد و زن مومنی باشند که دو خصلت امر به معروف و نهی از منکر را نداشته باشند. هر که ایمان دارد، ناگزیر باید دارای این دو خصلت باشد و اگر دیدیم کسی مدّعی اسمان است و این صفات را ندارد، حکم خواهیم کرد که ادّعای ایمان وی، واقعی نیست.

نتیجه میگیریم که در جامعۀ اسلامی همۀ مردم باید هم عالمِ به این واجب شوند و هم عامل به آن.
درست است که عده ای با معروف و منکر اشنا نیستند، اما باید آشنا شوند. عالم شدن هم در جامعۀ اسلامی واجب عینی است. اسلام اجازه نمی دهد که عده ای جاهل بمانند و خوب و بد را نشناسند و دنبال آن نروند و خود را به خمودگی بزنند. همۀ ما باید از معارفِ کلی اسلام و از اصول اسلامی آگاهی داشته باشیم و بدانیم که مثلاً این معروف است و درست ضدّ آن، منکر است.

برشی از کتاب تفسیر سوره برائت، امام خامنه ای،صفحات 468،470،471،472

image

قدرت و امر به معروف

یکشنبه ۱۸ آبان ۱۳۹۹ 0 0 کلام حق پیام

بسم الله الرحمن الرحیم

یکی از مقدمات امر به معروف و نهی از منکر داشتن قدرت و توانایی است، منظور از این قدرت چیست؟ قدرت بیان و یا چیز دیگری؟
همه مراجع: هر تکلیفی مشروط به عقل و بلوغ و قدرت است و در امر به معروف هر فردی وظیفه دارد به اندازه قدرت و توانایی خود علاوه بر بیان امر به معروف، در اصلاح امور مسلمین نیز شرکت کند.

منبع: کتاب احکام امر به معروف و نهی از منکر/پرسشها و پاسخ های دانشجویی. ص26
مؤلف: علی گرجی

image

خطاکار و امر به معروف

سه شنبه ۲۷ خرداد ۱۳۹۹ 0 0 کلام حق پیام

بسم الله الرّحمن الرّحیم

اگر شخصی خودش مبتلا به گناهی باشد، آیا می‌تواند دیگران را از انجام آن گناه نهی کند؟
همه مراجع: آری، بر او هم واجب است که با تحقق شرایط، امر به معروف و نهی از منکر کند. البته باید بداند که اگر بخواهد سخنش در قلب دیگران جای گیرد و تأثیر بگذارد، با عمل و رفتار خود می تواند، به این هدف دست یابد.

منبع: کتاب احکام امر به معروف و نهی از منکر/پرسشها و پاسخهای دانشجویی. ص۲۶
تدوین و تألیف: علی گرجی

image

شرایط امر به معروف

سه شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۸ 0 0 کلام حق پیام

بسم الله الرّحمن الرّحیم

امر به معروف و نهی از منکر چه شرایطی دارد؟

همه مراجع: در صورت تحقق شرایط ذیل امر به معروف و نهی از منکر واجب می شود: 1. علم و معرفت: امر کننده به معروف و نهی کننده از منکر باید عالِم به معروف و منکر باشد، و همچنین بداند که فاعل منکر هم به آن علم دارد، البته لازم نیست این شناخت به تفصیل و با جزئیات باشد بلکه اگر اجمالاً بدانیم کاری که شخص ترک کرده است، واجب و معروف بوده بر ما واجب و لازم می شود تا او را امر کنیم به انجام آن؛ یا اینکه باید بدانیم کاری را که شخص قصد دارد انجام دهد حرام است باید او را از انجام آن کار نهی کنیم. 2. عذر شرعی یا عقلی: بداند که فاعل منکر عمداً و بدون عذر شرعی مرتکب آن می شود بنابراین اگر کسی حرامی را مرتکب می شود و یا واجبی را ترک می کند در ارتکاب آن و ترک این عذری شرعی یا عقلی داشته باشد امر به معروف و نهی از منکرش واجب نیست. 3. احتمال تأثیر: احتمال دهد که امر و نهی او در شخص خلافکار اثر دارد، خواه اثر فوری داشته باشد یا غیر فوری، کامل یا ناقص، بنابراین اگر بداند هیچ اثر نمی کند واجب نیست. *تبصره: نظر آیت الله سیستانی در شرط احتمال تأثیر این گونه است: اگر کسی می داند که امر و نهی او اثر ندارد، احتیاط واجب آن است که کراهت و ناراحتی خود را از کارهای ناشایسته خلافکار به هر طوری که ممکن است با گفتار یا رفتار یا نوشتار و مانند آن اظهار نماید؛ هر چند بداند که در او اثر نخواهد داشت. *نظر آیت الله بهجت در شرط احتمال تأثیر این گونه است: در صورتی که انسان می داند سخن او تأثیری در دیگری ندارد، بر او لازم نیست امر به معروف و نهی از منکر بنماید، اما جواز بلکه از رجحان آن در صورت عدم خوف ضرر، خالی از وجه نیست. 4. اصرار بر گناه: شخص معصیت کار قصد ادامه منکر و یا تکرار منکر را داشته باشد ولی اگر بداند یا احتمال صحیح بدهد که فرد خاطی قصد ندارد گناه خود را تکرار کند، نهی از منکر واجب نیست. 5. نبودن ضرر(عدم مفسده): در امر و نهی ضرر جانی، آبرویی و مالی نباشد، پس اگر بداند یا خوف این باشد که امر یا نهی او، ضرر جانی یا آبرویی یا مالی نسبت به او یا بعضی از مؤمنین می رساند، امر به معروف و نهی از منکر واجب نیست.

منبع: کتاب احکام امر به معروف و نهی از منکر(پرسش ها و پاسخ های دانشجویی). ص23
نویسنده: علی گرجی

image

آثار ترک امر به معروف و نهی از منکر در جامعۀ دینی

پنجشنبه ۲۱ شهریور ۱۳۹۸ 0 0 کلام حق فیلم

بسم الله الرّحمن الرّحیم

موضوع: گزیده بیانات آیت الله حسینی بوشهری در مورد آثار ترک امر به معروف و نهی از منکر در جامعۀ دینی.

مدّت زمان: 02:53

خدایا! ما را عالِم و آمر به احکام الهی قرار ده.

image

تشخیص امر به معروف

سه شنبه ۱۸ دی ۱۳۹۷ 0 0 کلام حق پیام

بسم الله الرّحمن الرّحیم

سؤال: در مواردی که موضوع برای ما قابل تشخیص نیست مثلاً وقتی سوار تاکسی می شویم و موسیقی روشن است و ما ندانیم این موسیقی حرام و غنا هست یا نه، در این موارد آیا باید امر به معروف کرد؟
همه مراجع: امر به معروف و نهی از منکر متوقف بر تشخیص موضوع و تحقق شرایط آن است و در صورت عدم تشخیص موضوع، لازم نیست امر به معروف و نهی از منکر کرد.
*تبصره: همه مراجع (به جز آیت الله صافی و بهجت) گوش دادن به آهنگ و موسیقی های مشکوک، اشکال ندارد ولی طبق نظر آیت الله صافی و بهجت گوش دادن به آهنگ هایی که با آلات موسیقی نواخته می شود، جایز نیست (هر چند مشکوک باشد).

منبع: کتاب احکام امر به معروف و نهی از منکر/پرسش ها و پاسخ های دانشجویی. ص25
تدوین و تألیف: علی گرجی

image

یاد دادن امر به معروف

سه شنبه ۲۷ شهریور ۱۳۹۷ 0 0 کلام حق پیام

بسم الله الرّحمن الرّحیم

اگر فردی در موردی بی اطّلاع از حکم شرعی باشد و به علت ندانستن مسئلۀ شرعی، واجبی را ترک یا حرامی را مرتکب گردد، آیا یاد دادن مسئلۀ شرعی به او واجب است؟
همه مراجع: بله، اگر حکم مسئله را نمی داند و جاهل به وظیفۀ خویش است بر مکلّف واجب است جهل او را برطرف ساخته حکم واقع را بیان کند و او را از ارتکاب حرام باز دارد.

منبع: کتاب پرسشها و پاسخهای دانشجویی(احکام امر به معروف و نهی از منکر). ص23
نویسنده: علی گرجی

image

آیا علاقۀ مسلمانان به سرنوشت یکدیگر، سر چشمۀ امر به معروف و نهی از منکر است؟

سه شنبه ۱۶ مرداد ۱۳۹۷ 0 0 کلام حق پیام

بسم الله الرّحمن الرّحیم

مؤمنان نزدیک به یکدیگرند و به موجب این که با یکدیگر نزدیک اند، حامی و دوست و ناصر یکدیگرند و به سرنوشت هم علاقه مندند و در حقیقت به سرنوشت خود که یک واحد را تشکیل می دهند، علاقه می ورزند و لذا امر به معروف می کنند و یکدیگر را از منکر و زشتی ها باز می دارند. این دو عمل (امر به معروف و نهی از منکر) ناشی از وداد ایمانی است لذا این دو جمله -یأمرون بالمعروف و ینهون عن المنکر- بلافاصله به دنبال بیان ولاء ایمانی مسلمانان واقع شده است. علاقه به سرنوشت اشخاص، از علاقه به خود آن ها سرچشمه می گیرد. پدری که به فرزندان خویش علاقه دارد، قهراً به سرنوشت و رفتار آنان نیز احساس علاقه می کند، اما ممکن است نسبت به فرزندان دیگران در خود احساسی نکند، چون نسبت به خود آن ها علاقه ای ندارد تا به سرنوشتشان نیز علاقه مند باشد.

منبع: کتاب یکصد و ده سؤال پیرامون امامت و ولایت از استاد مطهّری. ص13
گردآورنده: گروه تحقیق و تألیف ولیعصر عجّل الله تعالی فرجه الشریف.

image

امر به معروف و نهی از منکر

شنبه ۳۰ تیر ۱۳۹۷ 0 0 کلام حق صوت

بسم الله الرّحمن الرّحیم

موضوع: امر به معروف و نهی از منکر از دیدگاه استاد ماندگاری.

مدّت زمان: 02:29

image

توکل و تضرّع در امر به معروف و نهی از منکر

شنبه ۲۳ تیر ۱۳۹۷ 0 0 کلام حق فیلم

بسم الله الرّحمن الرّحیم

موضوع: گزیده ای از بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی دربارۀ امر به معروف و نهی از منکر.

مدّت زمان: 03:00