شاه و حکیم

شنبه ۰۹ شهریور ۱۳۹۸ 0 0 کلام حق پیام

بسم الله الرّحمن الرّحیم

ناصرالدین شاه در سفر خراسان به هر شهری که وارد می شد، طبق معمول، تمام طبقات به استقبال و دیدنش می رفتند، موقع حرکت از آن شهر نیز او را مشایعت می کردند. تا اینکه وارد سبزوار شد. در سبزوار نیز عموم طبقات از او استقبال و دیدن کردند. تنها کسی که به بهانۀ انزوا و گوشه نشینی از استقبال و دیدن امتناع کرد حکیم و فیلسوف و عارف معروف، حاج ملا هادی سبزواری بود. از قضا تنها شخصیتی که شاه در نظر گرفته بود در طول راه مسافرت خراسان او را از نزدیک ببیند، همین مرد بود که تدریجا شهرت عمومی در همۀ ایران پیدا کرده بود و از اطراف کشور طلّاب به محضرش شتافته بودند و حوزۀ علمیۀ عظمیی در سبزوار تشکیل یافته بود. شاه که آن همه استقبا لها و دیدنها و کُرنِش ها و تملّق ها خسته شده بود، تصمیم گرفت خودش به دیدن حکیم برود. به شاه گفتند: « حکیم شاه و وزیر نمی شناسد.» شاه گفت: « ولی شاه حکیم را می شناسد.» جریان را به حکیم اطلاع دادند. تعیین وقت شد و یک روز در حدود ظهر شاه فقط به اتفاق یک نفر پیشخدمت به خانۀ حکیم رفت. خانه ای بود محقر با اسباب و لوازمی بسیار ساده. شاه ضمن صحبت ها گفت: «هر نعمتی شکری دارد. شکر نعمت علم تدریس و ارشاد است، شکر نعمت مال اعانت و دستگیری است، شکر نعمت سلطنت هم البته انجام حوائج است، لذا من میل دارم شما از من چیزی بخواهید تا توفیق انجام آن را پیدا کنم.» حکیم گفت: « من حاجتی ندارم، چیزی هم نمی خواهم.» شاه گفت: « شنیده ام شما یک زمین زراعتی دارید، اجازه بدهید دستور دهم آن زمین از مالیات معاف شود.» حکیم گفت: «دفتر مالیات دولت مضبوط است که از هر شهری چقدر وصول شود. اساس آن با تغییرات جزئی بهم نمی خورد. اگر در این شهر از من مالیات نگیرند همان مبلغ را از دیگران زیادتر خواهند گرفت، تا مجموعی که از سبزوار باید وصول شود تکمیل گردد. شاه راضی نشوند که تخفیف دادن به من یا معاف شدن من از مالیات، سبب تحمیلی بر یتیمان و بیوه زنان گردد. بعلاوه دولت که وظیفه دارد حافظ جان و مال مردم باشد، هزینه هم دارد و باید تأمین شود. ما با رضا و رغبت، خودمان این مالیات را می دهیم.» شاه گفت: « میل دارم امروز در خدمت شما غذا صرف کنم و از همان غذای هر روز شما بخورم، دستور بفرمایید ناهار شما را بیاورند.» حکیم بدون آن که از جا حرکت کند فریاد کرد: «غذای مرا بیاورید.» فوراً آوردند، طبقی چوبین که بر روی آن چند قرص نان و چند قاشق و یک ظرف دوغ و مقداری نمک دیده می شد، جلو شاه و حکیم گذاشتند. حکیم به شاه گفت: «بخور که نان حلال است، زراعت و جفت کاری آن دسترنج خودم است.» شاه یک قاشق خورد اما دید به چنین غذایی عادت ندارد و از نظر او قابل خوردن نیست. از حکیم اجازه خواست که مقداری از آن نانها به دستمال ببندد و تیمّماً و تبرّکاً همراه خود ببرد. پس از چند لحظه شاه با یک دنیا بُهت و حیرت خانۀ حکیم را ترک کرد.

منبع: کتاب داستان راستان. ص87
نویسنده: متفکر شهید استاد مرتضی مطهری.

1 نظر

مائده شنبه ۰۹ شهریور ۱۳۹۸

جالب بود

ارسال نظر